VERGİ DENETİM KURULU "İNCELEMEYE HAZIRLIK DOSYASI" UYGULAMASINI DEVREYE ALDI
Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı, vergi incelemesi öncesi hazırlık sürecini elektronik ortama taşıyan "İncelemeye Hazırlık Dosyası" (İHD) uygulamasını Ağustos 2026 itibarıyla devreye almıştır. Uygulama, OECD'nin Vergi İçin Standart Denetim Dosyası (SAF-T) metodolojisi esas alınarak geliştirilmiş olup, Ekim 2025'ten bu yana kullanımda olan VDK Dilekçe ve Bilgi Verme Sistemi altyapısı üzerinde çalışmaktadır.
Nasıl İşliyor
Vergi Denetim Kurulu, incelemeye tabi tutulacak mükelleflere bir "İncelemeye Hazırlık Yazısı" göndermektedir. Yazıda incelemeye konu işlemler, cevaplandırılması istenen sorular, talep edilen bilgi ve belgeler ile bunların hazırlanması için tanınan süre yer almaktadır. Mükellef, kanuni temsilcisi veya yetkilendirilmiş meslek mensubu aracılığıyla süresi içinde sisteme giriş yaparak talep edilenleri elektronik ortamda yükleyebilmekte; süre yetersiz kalırsa dolmadan önce gerekçeli ek süre talep edilebilmektedir.
Kritik Ayrım: Bu Yazı İncelemenin Başladığı Anlamına Gelmez
İncelemeye Hazırlık Yazısının tebliği veya dosyanın gönderilmesi, vergi incelemesinin fiilen başladığı anlamına gelmemektedir; inceleme ancak ayrı bir "İncelemeye Başlama Bildirimi"nin tebliğiyle başlamaktadır. Aynı şekilde, bu aşamada bilgi/belge sunulmuş olması, mükellef hakkında bir vergisel eleştiri yapıldığı veya vergi kaybı tespit edildiği anlamına gelmez; değerlendirme, inceleme fiilen başladıktan sonra görevli vergi müfettişi tarafından yapılmaktadır.
Yanıt Verilmemesinin Sonucu ve Düzeltme İmkânı
Süresi içinde yanıt verilmemesi, eksik veya yanıltıcı bilgi sunulması halinde Vergi Usul Kanununun 355 inci maddesindeki özel usulsüzlük cezası uygulanabilmektedir. Buna karşılık, sunulan bilgi ve belgeler üzerinden yapılan düzeltmeler sonucunda incelemeye gerekçe oluşturan vergisel risklerin ortadan kalktığı tespit edilirse, süreç inceleme görevi hiç oluşturulmadan sonuçlandırılabilmektedir — bu imkân özellikle KDV iadesi süreçlerinde önem taşımaktadır, zira iade incelemesi başlamadan önce eksik veya çelişkili belgelerin giderilmesi, iade sürecinin daha kısa sürede sonuçlanmasını sağlayabilmektedir. Sisteme gönderilen dosya üzerinde sonradan değişiklik yapılamamakla birlikte, eksik kalan belgeler inceleme sürecinde müfettişe ayrıca ibraz edilebilir; bu kapsamda pişmanlık hükümlerinden yararlanılamasa da kendiliğinden düzeltme beyannamesi verilmesinin önünde bir engel yoktur.v
